Ahmet Haşim Hangi Dergi? Ya da İzmirli Bir Genç Olarak Ahmet Haşim’in Dergi Macerası
Düşünsenize, bir arkadaş grubunda sohbet ederken bir anda Ahmet Haşim’e denk geliyorsunuz. Ahmet Haşim kimdir, ne yapar, ne dergi okur, nereye gider, neden üzgündür? Tüm bunlar kafanızı kurcalarken birden biri soruyor: “Ahmet Haşim hangi dergi?” ve o anda herkesin kafasında beliren o boşluk. Ne demek bu? Ahmet Haşim hangi dergi? Bu soru öyle bir şeye dönüşüyor ki, neyse ki bir İzmirli genç olarak, kendimce biraz kafa patlatıp bunun anlamını çözmeye çalışıyorum.
Yani, evet, o eski dergi günleri… Edebiyat, şiir, dergi… O eski zamanları bir 25 yaşındaki İzmirli olarak ne kadar içselleştirebilirim ki? Ama işte, o klasik “Ahmet Haşim hangi dergi?” sorusu tam da böyle bir kafa karışıklığı yaratıyor. Bunu anlamak için, önce biraz geçmişe gitmek lazım.
Ahmet Haşim’in Dergi Günleri: Şiir ve Dergi İlişkisi
Bundan yaklaşık bir asır önce Ahmet Haşim, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biriydi. O dönemde dergiler, edebiyat dünyasının nabzını tutan, en güncel fikirlerin, şiirlerin, yazıların paylaşıldığı yerlerdi. Bugün sosyal medya, Twitter, Instagram ve TikTok varsa da, bir zamanlar edebiyat dünyası dergilerle şekilleniyordu. Ahmet Haşim’in de bu dünyada ciddi bir yeri vardı.
Peki, “Ahmet Haşim hangi dergi?” sorusunun cevabı ne olabilir? Yani, doğruyu söylemek gerekirse, dergilerin Ahmet Haşim ile ilişkisi tek bir dergiyle sınırlı değil. Ahmet Haşim’in yazıları, şiirleri ve eleştirileri birçok dergide yayımlandı. Öne çıkanlardan birisi “Dergâh”tı. Gerçekten, şair Ahmet Haşim’in dergilerle olan bağı, bir anlamda onun edebiyat yolculuğunu pekiştirmişti. “Dergâh”, onun en meşhur dergilerinden biriydi. Peki, benim bu yazıyı yazarken ne işim var, o ayrı mesele.
—
Ahmet Haşim ve İzmirli Gençlerin Kafası: 25 Yaşında Olmak ve Esprili Bir Bakış
Yaşım 25. İzmir’deyim. Hani bazen kafayı takıyorum, her şeyi biraz fazla düşünüyorum ya, işte o anda en yakın arkadaşım Yasin’le kafayı bozuyoruz. Yasin, her zaman neşeli, caddede kafasında güneş gözlüğüyle gezmeye çalışan tiplerden biri. Ama bir yanda ben de varım, içimdeki felsefi dehalarla. O an Yasin şöyle dedi: “Baba, Ahmet Haşim hangi dergiye yazıyordu?”
Tabii, benim hemen cevabım hazır: “O zamanlar dergiler de vardı, Yasin. Bizim zamanımızda da TikTok vardı, ama tam tersine. Edebiyat vardı.”
Yasin beni süzüp gülümsedi. “Haşim’in dergilerini öğrenelim, belki onun gibi ünlü oluruz,” dedi.
Öyle ya da böyle, işte bir İzmirli genci olarak dergilere karşı biraz merakım var. Şiir, sanırım onu seviyorum. Ama soruya dönersek… Cevap şudur: Ahmet Haşim hangi dergi? Ahmet Haşim, “Dergâh” gibi birçok dergide yazdı. Ama zamanla edebiyat dergileri, şiirlerin dışında derin sohbetlerin de yapıldığı platformlar hâline gelmeye başlamıştı.
Bunu hemen, kafamda bir İzmirli genç olarak kendime bağlamam gerekirse, esprili bir şekilde şöyle bir şey çıkarırım: “Yasin, Ahmet Haşim’in zamanında Instagram vardı, ama sadece her hafta bir tane şiir atabiliyorduk, yoksa follower kaybediyorduk. Düşünsene, 1 milyon takipçi kazanmak için ‘Feryâd-ı Kâinât’ yazman gerekirdi, hahaha!”
Yasin’in bu kadar ciddi olmadığına dikkat etmek gerek. Benim de kafamda çok fazla şey dönüp duruyor. Ahmet Haşim’in dergiye olan ilgisi de bende bu şekilde evrimleşiyor. Bunu şaka olarak anlatabilirim, ama aslında eski zamanların dergi dünyası, bugün sosyal medya platformlarıyla neredeyse paralel bir işlev görüyor.
—
Şiir, Dergi ve Sosyal Medya Arasındaki Kesişim Noktası
Şiir dünyası… Dergilerde yayımlanan o özgün yazılar, çok önemliydi. Her dergi, bir zamanlar kendi sesiyle vardı. Bugün, her sosyal medya paylaşımı kendi sesini bulmaya çalışıyor. Hani şu Instagram’da “#PoetryCommunity” diye bir etiket var ya, Ahmet Haşim o zamanlar şiirini “Dergâh” dergisine gönderirken, kim bilir belki de “#Şiir” etiketiyle bir köşe açmanın hayalini kuruyordu.
Gerçekten, 25 yaşında bir İzmirli olarak bu düşünceler kafamı sarmaya başlıyor. O zamanlar şiir, dergide bir hayat buluyordu. Bugünse, belki de Ahmet Haşim yaşasaydı, TikTok’ta şiir okuyor olabilirdi, kim bilir! Ama bir farkla: Her videoya bir sanatçı edasıyla nazikçe şiirlerini okur ve altına “Aklınızda bir soru var mı? Ahmet Haşim hangi dergi?” diye bir soru bırakırdı.
—
Kısa Diyalog: İç Sesle Söylediğim Cümleler
Bazen kendimi o kadar fazla düşüncelere kaptırıyorum ki, içimde bir ses devreye giriyor. Ahmet Haşim’in zamanında dergiler varken, şimdi bu kadar dergi var mı? Nerede o eski günler?
İç Sesim: “Ne diyorum ben ya? Şiirden başka ne var ki? Her şey dijital dünyada… Şu an sana Ahmet Haşim’in hangi dergiye yazdığını soruyorum, sen hala sosyal medyada ne kadar paylaşımdan keyif aldığını düşünüyorsun!”
Ve sonra Yasin tekrar devreye giriyor, tabi ki. “Abi, şair Ahmet Haşim’in dergisini bulduk, şimdi ne yapacağız? Hadi bir tane şiir yazıp, paylaşalım, belki bir ünlü olursun,” diyerek ciddiyetsiz bir şekilde beni gülme krizine sokuyor. Ama içimde bir ses hala bir şeyler söylüyor.
—
Sonuç: Ahmet Haşim Hangi Dergi? Sonunda Bulduğum Cevap
Ahmet Haşim’in edebiyat dünyasında dergilere verdiği önem, kesinlikle büyük bir yer tutuyor. Her ne kadar sosyal medya sayesinde herkesin yazılarını bir tıkla yayımladığı bir dönemde olsak da, Ahmet Haşim’in zamanında edebiyat dünyası, dergilerle şekilleniyordu. Bu yazının sonunda, ben bir İzmirli genci olarak şu sonuca varıyorum: Ahmet Haşim hangi dergi? sorusunun cevabı, kesinlikle “Dergâh” dergisiyle özdeşleşmiştir, ama bugünün gençleri olarak bizler, onun zamanındaki dergilerde yazdığı şiirlerin modern versiyonlarını, sosyal medyada paylaşıyoruz.
Ahmet Haşim’i ve o dönemleri hatırlayarak, dergi dünyasına olan ilgimi bir kenara bırakıp, Instagram’dan bir şiir paylaşabilirim. Belki, bir gün o şiirle Ahmet Haşim’in ruhuna selam çakarım… Kim bilir?