60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?
İzmir’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Günün birinde arkadaş grubunda biri “ya benim 20’lik diş yine kendini hatırlattı” deyince, başka biri ciddiyetle sordu: “Kaç yaşındasın sen?”
Cevap geldi: “28.”
Ben o an içimden şunu düşündüm:
“Tamam, hayat yine biyolojiyle troll geçiyor.”
Ama asıl bomba birkaç hafta sonra patladı. Kahve içerken arkadaşın babası (60 yaşında, taş gibi espri yapan bir amca) sohbetin ortasında şunu dedi:
“Bende de yeni bir diş çıkıyor galiba.”
Sessizlik.
Sonra ben dayanamayıp sordum:
“Abi… 20’lik mi?”
O da gayet sakin:
“Bilmiyorum ama 60’lık falan olmuştur artık.”
İşte o an kafamda tek bir soru yankılandı: 60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?
Ve açık konuşayım… bu soru dışarıdan komik duruyor ama içine girdikçe insanı hafiften egzistansiyel sorguya sürüklüyor. Diş çıkması bile artık “hayatın sürpriz kutusu” gibi.
20’lik diş mevzusu: gençlik efsanesi mi?
Merhaba! Elaziggelinlik sayfasına hoş geldiniz. Bugün gündemimizde “60 yaşında 20’lik diş çıkar mı” var.
20’lik diş dediğimiz şey aslında üçüncü azı dişleri. Genelde 17-25 yaş arasında çıkıyor. Yani isminin “20’lik” olması biraz pazarlama hatası gibi; sanki “tam 20 yaşında gelir” diye sözleşme yapılmış ama hayat yine şaşırtmayı seçmiş.
Ben 20’li yaşların başındayken bu dişleri “ergenlik final boss’u” sanıyordum.
Bir çıkacak, bir ağrıtacak, sonra hayat bitecek gibi.
Ama sonra gördüm ki olay o kadar basit değil.
Bir arkadaşım 24 yaşında hiç çıkarmadı.
Bir başkası 19 yaşında “ben geldim” dedi.
Bir diğeri 30’a yaklaşırken hâlâ bekliyordu.
Ve en ilginci… bazı insanlar hiç yaşamıyor bile bu süreci.
İşte burada o soru tekrar devreye giriyor: 60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?
“60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?” sorusunun sokak versiyonu
İzmir’de böyle sorular genelde ciddi sorulmaz. Ya kahkaha atılır ya da üstüne çay söylenir.
Mesela geçen bir sahne:
— “Dişim ağrıyor ya…”
— “Hangisi?”
— “20’lik galiba.”
— “Kaç yaşındasın?”
— “62.”
— “Abi o 20’lik değil artık 60’lık olmuştur o.”
İşte bizim mahalle mizahı böyle çalışıyor.
Ama içten içe herkes şunu merak ediyor:
“Gerçekten böyle bir şey mümkün mü?”
Kısa cevap: Hayır, yeni bir 20’lik diş 60 yaşında sıfırdan çıkmaz.
Ama uzun cevap daha eğlenceli.
Çünkü bazen 20’lik diş gençken çıkmamışsa, gömülü kalabiliyor ve yıllar sonra farklı bir şekilde sorun çıkarabiliyor. İnsan da bunu “yeni çıktı” sanabiliyor.
Yani mesele biraz da hayatın bize attığı “geç gelen bildirim” gibi.
Gerçek biyoloji: dişin çıkma hikayesi
Şimdi biraz ciddileşiyorum ama sıkıcı olmayacak söz.
20’lik dişler çene kemiğinin en arkasında oluşuyor ve genelde yer bulamazsa gömülü kalıyor. Bu yüzden çoğu insanda ya geç çıkıyor ya da hiç çıkmadan orada sessizce takılıyor.
İçimdeki 25 yaşındaki İzmirli ben burada devreye giriyor:
“Yani diş bile İstanbul trafiği gibi… yer bulamazsa sıkışıyor.”
Bilimsel olarak bakarsak, bu dişlerin çıkma süreci genelde genç yetişkinlikte tamamlanıyor. 30’dan sonra yeni bir dişin “merhaba ben geldim” demesi normal şartlarda beklenmez.
Ama hayat bu… “normal şartlar” diye bir şey var mı gerçekten?
20’lik diş neden geç çıkar?
Bunun birkaç sebebi var:
Çene yapısının darlığı
Genetik faktörler
Dişin gömülü kalması
Yerleşim problemi
Ama ben bunu arkadaş ortamında şöyle açıklıyorum:
“Çene, Airbnb gibi. Yer yoksa kimseyi almıyor.”
Bir keresinde bir arkadaşım şunu demişti:
“Benim 20’lik dişler hiç çıkmadı, galiba içe dönükler.”
Biz de buna 10 dakika güldük.
Sonra ben düşündüm:
Aslında diş bile karaktere sahip gibi konuşuyoruz.
İç ses: “Ben neden bunu bu kadar düşünüyorum?”
Bazen kendime şunu soruyorum:
“Bir diş konusu neden bu kadar derinleşti?”
Sonra cevabı buluyorum:
Çünkü insan büyüdükçe her şeyin arkasında başka bir hikâye arıyor.
20 yaşında “dişim çıktı mı?”
30 yaşında “niye çıktı?”
60 yaşında “bu neden hâlâ konuşuluyor?”
Ve böylece döngü devam ediyor.
İzmir sahneleri: gerçek hayat, gerçek dişler
İzmir’de yaz akşamları genelde Karşıyaka sahilinde oturup çay içilir, biri muhakkak hayatla ilgili derin bir konu açar.
Geçen yaz böyle bir sahne:
Arkadaş 1: “Dişim sızlıyor.”
Arkadaş 2: “20’lik olabilir.”
Ben: “Kaç yaşındasın?”
Arkadaş 1: “33.”
Ben: “O artık 20’lik değil, 30’luk krizdir o.”
Herkes güldü ama sonra biri ciddi ciddi şunu dedi:
“Acaba 60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?”
Ve masa bir anda susdu.
Çünkü İzmir’de bile bazı sorular denize bakıp düşünmelik hale geliyor.
Bir amca ve diş hikayesi
Bir gün sahilde tanıştığım bir amca (yaklaşık 60+ diyelim) bana şunu anlattı:
“Ben gençken dişlerimle hiç uğraşmadım. Şimdi protez var ama bazen hâlâ sızlıyor. Doktor diyor ki eski gömülü bir 20’lik diş var.”
Ben o an içimden düşündüm:
“Demek ki mesele yeni çıkmak değil, eski hikâyelerin kendini hatırlatması.”
İşte bu yüzden insanlar “60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?” sorusunu aslında mecazi olarak da soruyor olabilir.
20’lik diş = hayatın geç kalan işleri mi?
Kendi kendime bazen şunu düşünüyorum:
20’lik diş aslında biraz hayat metaforu gibi.
Geç gelen kararlar
Ertelenen işler
“Keşke daha önce yapsaydım” dediklerimiz
Hepsi bir çeşit gömülü diş gibi.
30 yaşında pat diye çıkıyor.
40 yaşında sızlıyor.
60 yaşında hâlâ “ben buradayım” diyor.
Ve insan diyor ki:
“Bu nereden çıktı şimdi?”
İç monolog: diş mi, hayat mı?
Gece bazen bilgisayar başında otururken kendime dalıyorum:
“Acaba ben de kendi 20’lik dişimi mi çıkarmadım?”
“Bazı şeyleri erken mi bırakıyorum?”
“Yoksa gereksiz mi büyütüyorum?”
Sonra fark ediyorum ki bu düşünceler bile biraz fazla dramatik.
Ama olsun, İzmirli olmak biraz da bu: denize bakıp diş düşünmek.
Peki gerçekten 60 yaşında 20’lik diş çıkar mı?
Net konuşalım:
Yeni bir 20’lik dişin 60 yaşında çıkması beklenen bir durum değil.
Ama gömülü bir dişin geç fark edilmesi, yıllar sonra sorun yaratması mümkün.
Yani insanlar bazen bunu “yeni çıktı” gibi algılayabiliyor.
Ama işin mizahi tarafı şu:
Hayat zaten bize sürekli geç gelen şeyler sunmuyor mu?
Geç gelen farkındalık
Geç gelen pişmanlık
Geç gelen “ben bunu niye yapmadım” hissi
20’lik diş de sanki bu listenin fiziksel versiyonu gibi.
Elaziggelinlik ekibi olarak “60 yaşında 20’lik diş çıkar mı” konusunu sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyduk. Sağlıklı ve mutlu günler!
Son sahne: kahve, diş ve hayat
Geçen gün yine aynı arkadaş grubuyla kahve içiyoruz.
Birisi diyor ki: “Dişim zonkluyor.”
Ben otomatik refleksle soruyorum:
“Kaç yaşındasın?”
“61.”
Kısa bir sessizlik.
Sonra hepimiz aynı anda gülüyoruz.
Ben içimden şunu geçiriyorum:
“Tamam, 60 yaşında 20’lik diş çıkar mı bilmiyorum ama hayat kesinlikle sürpriz çıkarmaya devam ediyor.”