Kategori: Makaleler

Gel Pencil Ne Demek? Bir Kayseri Gününde Yazdıklarım Hayatımda bazen bir kelime olur, bir an olur ya da bir bakış açısı olur… İşte o an, kelime ya da bakış, birden hayatımın dönüm noktası olur. Bugün size, bir kelimenin nasıl hayatımı değiştirdiğini anlatmak istiyorum. O kelime de “Gel pencil”di. Kayseri’de Bir Günün Başlangıcı: Kısacık Bir Anın Derinliği Kayseri’de sabahları genelde acelem yoktur. Her şey yavaş akar, şehri anlatan o kadim sokaklar, taş binalar, inceden karşınıza çıkıp kaybolan insanlar… Burada zamanın nasıl geçtiğini anlamazsınız. Ama bir sabah var ki, her şey değişti. O sabah ben, yazarken kaybolduğum o anın peşindeydim. Telefonumda sabah…

Vahiy Bilgisi Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İçsel dünyama dönerken, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak “vahiy bilgisi” kavramı beni hep düşündürdü. Bu kavramın sadece teolojik ya da metafizik bir olgu olmadığını; aynı zamanda bireyin zihinsel süreçleriyle nasıl iç içe geçtiğini keşfetmek istiyorum. Neden kimi insanlar vahiy deneyimlerini anlamlı ve gerçek olarak yaşarken, diğerleri bunu açıklamakta zorlanıyor? Bu sorunun peşine psikolojinin bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarından bakarak yanıt arayacağım. Bu yazı, psikolojik araştırmalardan, meta-analizlerden ve vaka çalışmalarından yararlanarak, okuyucunun kendi içsel deneyimlerini sorgulamasını sağlayacak bir çerçeve sunar. Kavramı anlamlandırırken, zihnimizde nasıl işlediğini de birlikte…

Hif Nedir? Antropolojik Bir Perspektifle Keşfe Çıkalım Dünyanın dört bir yanındaki kültürler, kendi kimliklerini, inançlarını, ritüellerini ve sosyal yapılarındaki benzersiz özellikler üzerinden inşa ederler. Her bir kültür, toplumsal düzenin çeşitli unsurlarını farklı şekillerde düzenler, farklı semboller kullanır ve farklı normlar oluşturur. Bu çeşitlilik, insanlığın bir arada var olma biçimlerinin ne denli zengin olduğunu gözler önüne serer. Hif de, bu zenginlik içerisinde dikkatlice incelenmesi gereken, belirli kültürlere özgü bir uygulamadır. Peki, hif nedir? Kültürel görelilik perspektifinden bakıldığında, bu kavram ne anlama gelir ve dünya üzerindeki farklı kültürlerde nasıl şekillenmiştir? Hif, belirli bir kültürün kimlik ve toplumsal yapılarla ilişkili ritüel ve sembolik…

Ekonomiklik ve Eğitim Bilimleri: Psikolojik Bir Bakış Açısı Bilişsel ve duygusal süreçler, insan davranışlarını anlamanın anahtarıdır. Her gün yaptığımız seçimler, genellikle dışsal faktörlerden değil, içsel motivasyonlardan, duygulardan ve zihinsel süreçlerden kaynaklanır. Ekonomiklik de bu tür bir davranış biçimidir; birinin kaynakları verimli kullanma, tasarruf etme ya da harcamaları sınırlama şekli, sadece mantıklı bir karar verme süreci değildir, aynı zamanda duygusal ve bilişsel faktörlerin bir birleşimidir. Eğitim bilimleri perspektifinden bakıldığında, bu davranışın nasıl şekillendiğini anlamak, hem öğrencilerin öğrenme süreçlerini hem de eğitimcilerin etkileşim biçimlerini daha iyi kavrayabilmek açısından önemlidir. Peki, ekonomiklik nedir ve psikolojik açıdan nasıl ele alınabilir? Ekonomiklik Nedir? Bilişsel Psikoloji…

Derecelendirme Sorusu Nedir? Veri ve Hikâye Arasında Bir Yolculuk Ankara’nın o sıkıcı hafta sonlarından birinde, işe gitmek için evden çıkarken taksiye bindiğimde şoförle basit bir sohbet başladı. Klasik “Hava nasıl?” sorusu… Ama bu sefer, konu biraz daha farklıydı. Taksi şoförü, “Bu kadar trafik, bu kadar insan, bu kadar durum; hiçbir şeyin derecelendirildiğini görmüyorum,” dedi. Ben de “Neden olmasın ki?” diye düşünürken, aklımda bir soru belirdi: Derecelendirme sorusu nedir? Yani, herkesin sürekli bir şekilde “bu daha iyi, bu daha kötü” diye değerlendirme yapması… Bu aslında çok temel bir şey, değil mi? O yüzden, günümüz dünyasında veriyle uğraşan birisi olarak, bu soruyu…

Artı Ürün Nedir? Tarihsel Bir Bakış ve Toplumsal Yapılar Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Bir sabah, erken saatlerde bir kahve içerek sabah haberlerini izlerken, dünya genelindeki ekonomik krizlere, toplumsal eşitsizliğe ve yoksullukla mücadeleye dair haberler geçiyordu. Hep aynı sorular aklıma gelir: Bu krizlerin sebepleri ne? Neden bazı toplumlar zenginleşirken, diğerleri giderek daha yoksul hale geliyor? Çalışma saatlerimiz artıyor, ama buna karşın daha fazla zenginlik yaratılmasına rağmen, çoğu insan hâlâ temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Bu soruların bir kısmının cevabını, “artı ürün” kavramı bize verebilir. Ancak, artı ürünün ne olduğunu anlamadan, toplumda ortaya çıkan bu tür eşitsizlikleri tam anlamıyla kavrayamayız. Artı ürün, tarihsel…

Kapı Kasası Ne Denir? İnsan Davranışlarının Psikolojik Yansıması Hepimizin hayatında dönüm noktaları vardır. Bir gün bir yerden bir yere giderken, zihnimizde farklı düşünceler, geçmişin izleri, geleceğin belirsizliği arasında kaybolmuşken, bazen fark etmeden bir şeyin içindeyizdir: Kapı kasası. Evet, tam da o an, insanın yaşamında yeni bir şeyin eşiğindeyken, bir kapı kasası gibi metaforik bir engelle karşılaşıyoruz. Ama psikolojik açıdan bakıldığında, gerçekten de “kapı kasası” ne anlama gelir? Fiziksel bir engel olmanın ötesinde, insan beyninde ve duygusal dünyasında nasıl bir yansıması vardır? Bugün, insan davranışlarını anlamak için derinlemesine bir psikolojik yolculuğa çıkacağız. Kapı Kasası: Bir Metafor Mu, Gerçek Mi? “Kapı kasası”…

Granül Nedir, Ne İşe Yarar? Sosyolojik Bir Bakış Hayatın küçük detayları bazen en büyük sosyal ipuçlarını verir. Günlük yaşamda çoğumuz granülleri fark etmeyiz; belki bir deterjan tableti, belki bir gübre, belki bir ilaç kapsülü. Ben, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimini anlamaya çalışan biri olarak, “Granül nedir, ne işe yarar?” sorusuna bakarken sadece kimyasal ve fiziksel özellikleri değil, bu küçük parçacıkların toplum üzerindeki yansımalarını da merak ediyorum. Granüller sadece teknik bir araç değil; onların üretimi, dağılımı ve kullanımı toplumsal normlar, güç ilişkileri ve kültürel pratiklerle iç içe geçiyor. Granülün Temel Tanımı ve İşlevi Granül, genellikle 0,2 mm’den birkaç milimetreye kadar değişen…

Aslan Bey Kimdir? Toplumsal Cinsiyetin ve Çeşitliliğin Bir Aynası Olarak Aslan Bey İstanbul’da yaşayan 29 yaşında bir genç olarak, şehrin her köşesinde ve her anında gözlemlediğim bir durum var: İnsanlar birbirini farklı bakış açıları, kimlikler ve toplumsal roller üzerinden tanıyor. Sokakta, toplu taşımada, iş yerinde, sosyal medyada… Bu gözlemler, bazen düşündürücü olabiliyor. Çünkü bir insanı, sadece dış görünüşüyle ya da ilk izlenimle tanımak, onun tüm kimliğini görmek anlamına gelmiyor. Bugün, çok sık karşılaştığımız “Aslan Bey kimdir?” sorusunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinden incelemeyi amaçlıyorum. Aslan Bey ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Sosyal çevremde gördüğüm hemen her durumda, toplumsal cinsiyet…

Giresun’un Öncesi: Bir Bölgenin Coğrafi ve Psikolojik Akışı Benim için “Giresun il olmadan önce nereye bağlıydı?” sorusu, sadece tarihsel bir merak değil; aynı zamanda bireylerin geçmişlerine, kimliklerine ve çevrelerine dair nasıl anlam inşa ettiklerini sorgulatan bir kapı. Bir bölgenin idari statüsünün değişimi, sadece haritalarda yer değiştiren sınırlar değildir. Bu değişim, bireylerin duygusal zekâ ile ev ödevlerini bağdaştıran bakışlarında, sosyal ilişkilerin yankılarına ve bilişsel süreçlerin derinliklerine kadar uzanır. Aşağıda, bu soruyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele alacağımız kapsamlı bir analiz yer alıyor. Yazı boyunca kendi içsel deneyimlerinizi, coğrafi aidiyet duygunuzu ve sosyal çevrenizle kurduğunuz bağları düşünmeniz için sorular da…